KGESUT — co to jest, jak czytać mapę uzbrojenia terenu i dlaczego „0 km do prądu” może być kłamstwem

Co to jest KGESUT

KGESUT to skrót od Krajowa Geobaza Ewidencji Sieci Uzbrojenia Terenu. To ogólnopolska baza danych przestrzennych prowadzona przez Głównego Geodetę Kraju (GUGiK), która zbiera w jedno miejsce informacje o:

• Sieciach elektroenergetycznych — linie wysokiego, średniego i niskiego napięcia, stacje transformatorowe, słupy.
• Sieciach gazowych — gazociągi wysokiego ciśnienia, średniego, niskiego, stacje redukcyjne.
• Wodociągach — magistralne i rozdzielcze sieci wodne, hydranty, zasuwy.
• Kanalizacji — sanitarnej, deszczowej, ogólnospławnej.
• Telekomunikacji — kable miedziane, światłowodowe, stacje bazowe.
• Sieciach ciepłowniczych — rury preizolowane, węzły cieplne.
• Innych sieciach uzbrojenia podziemnego — kable sygnalizacyjne, naftociągi, gazociągi przemysłowe.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1151), art. 4 ust. 1a oraz art. 28 (ewidencja sieci uzbrojenia terenu, dalej: GESUT). Szczegółowe zasady prowadzenia bazy określa rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 23 lipca 2021 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu (Dz.U. 2021 poz. 1374).

System składa się z dwóch poziomów — lokalnego (powiatowe GESUT, prowadzone przez starostę) i krajowego (KGESUT, agregujące dane wszystkich powiatów). W 2026 roku dostęp online to przede wszystkim KGESUT przez geoportal GUGiK i lokalne portale powiatowe.

Jak otworzyć KGESUT online — krok po kroku

Możesz korzystać z dwóch głównych dostępów: oficjalnego geoportalu GUGiK lub lokalnego portalu powiatowego.

Wariant 1: Geoportal krajowy (geoportal.gov.pl)

1. Wejdź na geoportal.gov.plOtwiera się mapa Polski. To centralny portal mapowy GUGiK z dostępem do 100+ warstw danych przestrzennych. Pisałem o nim szczegółowo w Geoportal — przewodnik 2026.
2. Wpisz adres lub numer działkiW lewym górnym rogu pole wyszukiwania. Najprościej wpisać kompletny TERYT, np. „141201_1.0001.123/4”, ale działa też adres ulicy.
3. W panelu warstw zaznacz „Sieci uzbrojenia terenu”Otwórz panel po prawej („Warstwy”), zjedź do sekcji „KGESUT” lub „Sieci uzbrojenia terenu”. Możesz włączać pojedyncze sieci (np. tylko prąd) lub wszystkie naraz.
4. Powiększ do skali poniżej 1:5000Linie KGESUT pojawiają się dopiero przy odpowiednim zoomie — przy skali 1:50000 ich nie zobaczysz. Wymagana skala to około 1:2000-1:5000.
5. Kliknij na konkretną linięPo kliknięciu otrzymasz informacje atrybutowe — rodzaj sieci, napięcie/ciśnienie, średnicę rury, właściciela infrastruktury, datę rejestracji w bazie.

Wariant 2: Lokalny portal powiatowy

Część powiatów prowadzi własne portale GESUT z aktualniejszymi danymi niż KGESUT. Najczęstsze adresy:

• webewid.pl — system używany przez kilkadziesiąt powiatów
• epodgik.pl — popularny w województwie małopolskim i śląskim
• geoportal.{nazwa-miasta}.pl — portale dużych miast (np. Warszawa, Kraków, Wrocław)
• {nazwa-powiatu}.geoportal2.pl — często używany w mniejszych powiatach

Te lokalne portale często pokazują lepsze dane lokalnie niż KGESUT — w niektórych powiatach KGESUT jest aktualizowany raz na 12 miesięcy, a portal lokalny ma dane na bieżąco.

Kolory linii w KGESUT — co znaczy każdy

Standard kolorów sieci uzbrojenia terenu jest określony w załączniku do rozporządzenia Ministra Rozwoju z 23 lipca 2021 r. w sprawie GESUT. Oto pełna tabela kolorów jakie znajdziesz na mapach:

Rozróżnienie napięć w sieciach elektroenergetycznych

W sieciach prądu dodatkowe oznaczenia określają napięcie:

• Niskie napięcie (nN, do 1 kV) — cienka czerwona linia, czasami z literą „n”. To sieć, którą podłączysz się do domu (zwykle 230/400 V przy granicy działki).
• Średnie napięcie (SN, 1-60 kV, w Polsce typowo 15 kV lub 20 kV) — grubsza czerwona linia. To magistrala dzielnicowa, łączona z transformatorami SN/nN przed wejściem do domów.
• Wysokie napięcie (WN, 60-220 kV) — bardzo gruba czerwona linia, często z napisem „110 kV”. To linia napowietrzna PSE, której nie podłączysz domem — trzeba czekać na transformator.
• Najwyższe napięcie (NN, 220+ kV) — grube linie 220 kV i 400 kV magistral PSE.

Rozróżnienie ciśnień w sieciach gazowych

• Niskie ciśnienie (do 5 kPa) — gazociągi rozdzielcze przy budynkach mieszkalnych. Standard podłączeniowy dla domu jednorodzinnego.
• Średnie ciśnienie (5-500 kPa) — część gazociągów miejskich przed stacją redukcyjną.
• Podwyższone średnie ciśnienie (500 kPa - 1,6 MPa) — sieci dystrybucyjne wojewódzkie.
• Wysokie ciśnienie (1,6+ MPa) — magistrale OGP Gaz-System z pasem ochronnym 30-50 m. Niedopuszczalne jest podłączenie domu — tylko stacja redukcyjna może zejść do użytkowego ciśnienia.

Co konkretnie znajdziesz w atrybutach linii

Po kliknięciu na linię KGESUT otworzy się popup z atrybutami. Najważniejsze pola, które trzeba zinterpretować:

Sieci elektroenergetyczne

• Napięcie — w kilowoltach (np. „0,4 kV” = nN, „15 kV” = SN, „110 kV” = WN)
• Materiał — aluminium, miedź, stal-aluminium
• Pochodzenie — kabel ziemny, linia napowietrzna
• Operator — PGE, Tauron, Energa, Enea, innogy / E.ON

Sieci gazowe

• Ciśnienie — w kPa lub MPa
• Średnica — w mm (np. DN 100, DN 200)
• Materiał — PE (polietylen), stal, żeliwo
• Operator — PSG (Polska Spółka Gazownictwa) lub spełniająca operator regionalny

Sieci wodociągowe

• Średnica — w mm (DN 80, DN 150, DN 300)
• Materiał — żeliwo (stare), PE-HD, PVC, stal nierdzewna
• Funkcja — magistrala (zasilająca część sieci) lub rozdzielcza (lokalna)
• Właściciel — przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne (PWiK, MPWiK, AQUA itp.)

Kanalizacja

• Typ — sanitarna (S), deszczowa (D), ogólnospławna (OG)
• Średnica — w mm (DN 200, DN 300, DN 500)
• Materiał — beton, PVC, kamionka, żeliwo
• Spadek — informacja techniczna, czy możesz podłączyć grawitacyjnie czy potrzebujesz przepompowni

Pułapka 1: brak danych dla Twojej gminy

To najbardziej niebezpieczne założenie, które możesz przyjąć patrząc na KGESUT: „nie widzę linii prądu, więc jej tu nie ma”. Niestety bardzo często jest odwrotnie — linia tam jest, ale baza nie ma jeszcze danych dla tej gminy.

Pokrycie KGESUT na 2026 rok wygląda następująco:

• Duże miasta (Warszawa, Kraków, Wrocław, Poznań, Gdańsk, Katowice, Łódź) — pokrycie 95-99%, dane aktualizowane na bieżąco.
• Średnie miasta (50+ tys. mieszkańców) — pokrycie 80-95%, aktualizacja co kilka miesięcy.
• Mniejsze miasta i gminy aglomeracji — pokrycie 60-90%, duże różnice między gminami.
• Wsie i tereny rolne — pokrycie 30-70%, często tylko sieci magistralne, pomijając lokalne podłączenia do gospodarstw.
• Tereny „dziewicze” (Bieszczady, Roztocze, niektóre fragmenty Mazur) — pokrycie poniżej 30%, dane praktycznie szczątkowe.

Różnice wynikają z tego, kto zlecal aktualizację powiatowego GESUT — często przy okazji większej inwestycji infrastrukturalnej (np. budowa autostrady, modernizacja sieci gazowej). Powiaty bez takiej okazji mogą mieć dane sprzed dekady.

Pułapka 2: zaktualizowane dane z 1995 roku

Często problem nie jest w tym, że „brak danych”, ale że dane są przestarzałe. KGESUT pokazuje stan zaktualizowany w bazie — jeśli ostatnia aktualizacja była w 2010 roku, baza nie zawiera linii zbudowanych potem (np. nowych podłączeń do osiedla mieszkaniowego).

To działa w obie strony:

• Linia pojawia się na mapie, ale w terenie już nie istnieje (przerwana, nieczynna, zdemontowana).
• Linia istnieje w terenie, ale nie ma jej w bazie (nowo zbudowana, jeszcze nie zarejestrowana).

Aby sprawdzić datę ostatniej aktualizacji bazy dla danego powiatu, możesz wejść w METADATA warstwy KGESUT na geoportalu — pole „Data ostatniej aktualizacji”.

Pułapka 3: linie WN bez praktycznej użyteczności dla domu

Bardzo częsty błąd kupujących działki: widzą linię energetyczną przebiegającą w pobliżu (czasami nawet nad samym ogrodem) i myślą: „mam prąd, taniej przyłączenie”. Tymczasem to może być linia 110 kV lub 220 kV, do której fizycznie nie wolno się podłączać — potrzebujesz tylko transformatora SN/nN, który kiedyś może powstanie w okolicy, a może nie.

Zasady praktyczne podłączenia domu jednorodzinnego:

• Linia nN (do 1 kV) — bezpośrednie podłączenie standardowe, koszt 1 500 - 4 000 zł przyłącza.
• Linia SN (15-20 kV) — jeśli jest blisko, można zażądać postawienia transformatora (operator wystawia warunki, koszt budowy transformatora 60-150 tys. zł często pokrywa operator, ale rachunek często przerzuca na grupę przyłączonych).
• Linia WN (110+ kV) — nie ma znaczenia dla podłączenia domu. Potrzebujesz nN lub SN.

Co więcej, linia WN ma swoją strefę ochronną (zwykle 30-50 m od osi linii w obu stronach), w której budowa domu mieszkalnego jest niedopuszczalna lub mocno ograniczona. To temat na osobny wpis — pisałem o tym w kontekście służebności przesyłu i pasa ochronnego.

Pułapka 4: sieci pokazane bez przyłączy

KGESUT pokazuje sieci magistralne — czyli kable/rury biegnące wzdłuż ulic. Nie pokazuje przyłączy do konkretnych domów. To znaczy, że:

• Możesz widzieć sieć gazową na ulicy 30 m od działki, ale to nie znaczy, że „masz gaz na granicy”.
• Twoje podłączenie wymaga osobnego przyłącza — rurka (gaz, woda) lub kabel (prąd) prowadzący z magistrali ulicznej do skrzynki licznikowej w domu.
• Koszt przyłącza zależy od długości — im większa odległość, tym drożej. Dla prądu to około 60-100 zł/m, dla gazu 120-200 zł/m, dla wody 80-150 zł/m, dla kanalizacji 100-200 zł/m.

Pamiętaj też o części podłączeniowej na działce — od skrzynki licznikowej (zwykle przy granicy) do domu prowadzisz własnym kosztem (instalacja wewnętrzna). To dodatkowe 5-15 tys. zł w zależności od długości i typu instalacji.

Pułapka 5: studnia i szambo — nieobecne w KGESUT

KGESUT pokazuje sieci publiczne — nie pokazuje prywatnych studni i szamb. Jeśli działka ma własną studnię głębinową albo szambo bezodpływowe, w bazie tego nie znajdziesz. Trzeba sprawdzić dokumentację geodezyjną (mapa do celów projektowych) lub zapytać sprzedającego.

To ważne — często sprzedający reklamuje „działka uzbrojona, jest woda” i ma na myśli własną studnię. Ale jeśli gmina w przyszłości podejmie decyzję o doprowadzeniu wodociągu, możesz mieć obowiązek podłączenia (i opłaty opłaty przyłączeniowej), a studnia stanie się redundantna. Pisałem o tym dylemacie w Studnia czy przyłącze wodociągowe.

Jak Gruntownie korzysta z KGESUT — pixel analysis

W naszym systemie analizy działek (gruntownie.eu) korzystamy z KGESUT na poziomie zaawansowanym — nie tylko sprawdzamy czy linia jest w pobliżu, ale obliczamy dokładną odległość w metrach od granicy działki do najbliższej magistrali prądu, gazu, wody i kanalizacji.

Działa to tak:

1. Pobieramy raster KGESUT przez WMS dla obszaru wokół działki (zwykle bbox 200-500 m).
2. Dekodujemy 1-bitowy obraz indeksowany na piksele kolorowe (czerwone = prąd, żółte = gaz, niebieskie = woda, brązowe = kanalizacja).
3. Algorytm BFS znajduje klastry kolorowych pikseli — bierzemy największy klaster (= magistrala główna, nie lokalny kabel).
4. Przeliczamy odległość pikselową do najbliższego punktu klastra na metry rzeczywiste (przez geometrię bbox WMS).
5. Wyniki: „Prąd 32 m, Woda 4 m, Kanalizacja 23 m, Gaz 38 m” — konkretne liczby, nie ogólne „blisko”.

Plus fallback: gdy KGESUT nie ma danych dla gminy (częste w peryferiach), korzystamy z BDOT10k (Baza Danych Obiektów Topograficznych) i OpenStreetMap jako kolejnych warstw, z odpowiednio zaznaczonymi etykietami pewności danych.

Często zadawane pytania (FAQ)

Czy KGESUT pokazuje studnie głębinowe i szamba?

Nie. KGESUT obejmuje publiczne sieci uzbrojenia. Prywatne instalacje (studnie, szamba, oczyszczalnie przydomowe) są w innych rejestrach — często tylko w dokumentacji geodezyjnej działki lub w starostwie powiatowym (zgłoszenia studni przemysłowych). Pisałem o tym w Działka bez kanalizacji — szambo czy oczyszczalnia.

Czy mogę pobrać dane KGESUT do GIS?

Tak. KGESUT udostępnia WMS (raster) i WFS (wektor) przez geoportal GUGiK. Dla użycia w QGIS/ArcGIS/Mapinfo wystarczy dodać warstwę WMS z URL-em https://integracja.gugik.gov.pl/cgi-bin/KrajowaIntegracjaUzbrojeniaTerenu — technicznie WMS 1.3.0, w EPSG:2180 lub 4326. Dane wektorowe (WFS) wymagają rejestracji konta GUGiK i są częściowo płatne dla użycia komercyjnego.

Czy KGESUT pokazuje sieci podziemne i nadziemne również?

Tak. Standard rozróżnia linie napowietrzne (zwykle prąd) i kable ziemne / rury podziemne. W atrybutach pojawia się pole „Pochodzenie” (napowietrzny/podziemny). Linie napowietrzne 110 kV często rysowane są jako gruba czerwona linia z słupami — to magistrale PSE.

Czy mogę sam zaktualizować KGESUT po wybudowaniu przyłącza?

Aktualizacja KGESUT odbywa się centralnie przez powiatowe wydziały geodezji. Po wybudowaniu przyłącza własnym — np. nowej linii nN do działki — wykonawca (operator sieci, np. PGE) ma obowiązek zgłosić geodetą do powiatu, który zaktualizuje powiatowe GESUT. Spływ danych do KGESUT trwa zwykle 3-6 miesięcy.

Co jeśli widzę linię ale wszystkie atrybuty są puste?

To znaczy, że linia ma wpisany kształt (geometrie) ale bez danych technicznych. Częste dla starą bazę (sprzed 2010 r.). Rozwiązanie: skontaktuj się z operatorem sieci — PGE/Tauron/Energa dla prądu, PSG dla gazu, lokalny MPWiK dla wody/kanalizacji. Operator wyda warunki podłączenia z aktualnymi danymi technicznymi.

Podsumowanie

KGESUT to potężne narzędzie diagnostyczne dla kupujących działki — w jednym miejscu zobaczysz prąd, gaz, wodę, kanalizację i telekomunikację w skali całej Polski. Ale jak każda baza danych ma swoje ograniczenia — pokrycie nie jest stuprocentowe, dane mogą być przestarzałe, a brak linii nie zawsze oznacza brak sieci w terenie.

Najważniejsza zasada: traktuj KGESUT jako pierwsze narzędzie, nie ostatnie. Jeśli widzisz linię prądu przy działce, prawdopodobnie tam jest. Jeśli nie widzisz — potwierdź u operatora przed kupnem. Linia 110 kV obok działki to nie podłączenie do domu — potrzebujesz nN lub SN. Sprawdzaj atrybuty (napięcie, ciśnienie, średnicę), nie tylko sam kolor.

Najlepsza praktyka przed kupnem: pobór warunków podłączenia od czterech operatorów (prąd, gaz, woda, kanalizacja) i porównanie ich z mapą KGESUT. To kosztuje praktycznie 0 zł (wnioski są bezpłatne) i może oszczędzić 50-100 tys. zł nieoczekiwanych kosztów przyłączeniowych.

• Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1151) — art. 4 ust. 1a, art. 28
• Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 23 lipca 2021 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu (Dz.U. 2021 poz. 1374)
• Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych (Dz.U. 2020 poz. 1429)
• Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne — art. 7 (warunki przyłączenia)
• Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków
• Geoportal GUGiK — geoportal.gov.pl (warstwa KGESUT, dostęp publiczny)