Tekst przygotowany z pomocą sztucznej inteligencji (AI) na podstawie przepisów i źródeł wskazanych w artykule. Więcej
Od 11 listopada 2026 r. deweloperzy przekazują ceny mieszkań i domów jednorodzinnych w jednym, urzędowo określonym formacie. Najważniejsza zmiana dla kupującego jest ukryta w tabeli załącznika: każda inwestycja musi mieć współrzędne geograficzne. To oznacza, że cenę segmentu albo bliźniaka można wreszcie zestawić z tym, co leży wokół: planem miejscowym, strefą zalewową, drogą ekspresową. Wyjaśniamy, co dokładnie trafia do danych, jakie prawa daje kupującemu i jak porównać dom od dewelopera z budową na własnej działce.
Jawność cen nowych mieszkań i domów obowiązuje od lipca 2025 r., ale do tej pory przepisy mówiły tylko, że deweloper ma przekazywać dane „raz na dobę” ministrowi właściwemu do spraw informatyzacji. Nie mówiły, w jakim układzie. Każda firma mogła więc wysyłać plik po swojemu: inne nazwy kolumn, inne formaty dat, czasem cena z VAT, czasem bez dopisku, raz adres, raz sama nazwa osiedla. Portale branżowe zwracały uwagę, że przy takim zbiorze trudno porównać oferty i filtrować je po lokalizacji, bo przypisanie inwestycji do miejsca zależało od dobrej woli dewelopera (pisał o tym m.in. TabelaOfert.pl).
Ustawa z 17 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (Dz.U. 2026 poz. 1077) zmieniła art. 19b w trzech miejscach:
Nowelizacja weszła w życie po trzech miesiącach od ogłoszenia, czyli 11 listopada 2026 r. Tego samego dnia zaczęło obowiązywać rozporządzenie wykonawcze, podpisane 10 listopada i ogłoszone w Dzienniku Ustaw jako poz. 1489. Żaden z tych aktów nie przewiduje okresu przejściowego.
Podstawą jest ustawa z 20 maja 2021 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym, potocznie nazywana ustawą deweloperską (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 880). Artykuły 19a i 19b dodała do niej nowelizacja z 21 maja 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 758), która weszła w życie 11 lipca 2025 r.
Art. 19a ust. 1 nakazuje deweloperowi prowadzić własną stronę internetową i publikować na niej, od dnia rozpoczęcia sprzedaży (a jeśli zawiera umowy rezerwacyjne, to przed pierwszą z nich), część ogólną prospektu informacyjnego oraz:
– wszystko z uwzględnieniem podatku VAT. Strona musi działać aż do przeniesienia praw z ostatniej umowy w danym przedsięwzięciu.
Przy każdej zmianie ceny deweloper aktualizuje stronę „z dniem tej zmiany”, podaje datę zmiany i zachowuje dotychczasowe informacje od dnia rozpoczęcia sprzedaży (art. 19a ust. 2). W praktyce na stronie dewelopera powinna być widoczna cała historia ceny danego domu. W reklamach, ogłoszeniach i ofertach trzeba podawać adres tej strony (ust. 3).
Obowiązek obejmuje nie tylko mieszkania. Ustawa dotyczy z definicji także domów jednorodzinnych, czyli budynków mieszkalnych jednorodzinnych w rozumieniu art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego (więcej o tej definicji w tekście Dom jednorodzinny: definicja, dwa lokale, 30% na usługi). Na mocy art. 19a ust. 4 te same reguły stosuje się odpowiednio do przedsiębiorców, którzy nie są deweloperami, ale sprzedają konsumentom nowe lokale albo nieruchomości zabudowane domem jednorodzinnym (umowy z art. 4 pkt 1 ustawy).
Art. 19b ust. 1 dokłada drugi kanał: te same dane trafiają raz na dobę do ministra cyfryzacji, który publikuje je na portalu dane.gov.pl jako dane o wysokiej wartości (art. 19b ust. 3). Do przekazywania stosuje się odpowiednio ustawę o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego.
Załącznik do rozporządzenia (Dz.U. 2026 poz. 1489) dzieli dane na osiem grup. Przy każdym polu określa typ danych (tekst, liczba dziesiętna, data i czas) oraz to, czy jest wymagane, czy warunkowe. Poniżej skrót najważniejszych elementów.
| Grupa | Co zawiera | Co z tego ma kupujący |
|---|---|---|
| A Dane podmiotu | Firma (w rozumieniu art. 432 k.c.) i NIP jako 10 cyfr | Można jednoznacznie powiązać ofertę z firmą i sprawdzić ją w rejestrach |
| B Adres siedziby | Województwo, powiat, gmina, miejscowość, ulica, numer, kod | Wiadomo, gdzie doręczać pisma i reklamacje |
| C Biuro sprzedaży | Adres lokalu sprzedaży, dodatkowe lokalizacje, sposób kontaktu | Informacja, gdzie można obejrzeć dokumenty |
| D Lokalizacja inwestycji | Adres oraz długość i szerokość geograficzna w WGS-84, sześć miejsc po przecinku (pola D8 i D9 wymagane) | Punkt na mapie, który można sprawdzić w Geoportalu |
| E Lokal albo dom | Rodzaj („lokal mieszkalny” albo „dom jednorodzinny”), stały identyfikator, cena 1 m², cena całkowita, data i godzina obowiązywania każdej ceny | Można śledzić historię ceny konkretnego domu |
| F Pomieszczenia przynależne | Rodzaj, identyfikator, cena i data, przypisanie do domu | Widać cenę garażu, komórki czy miejsca postojowego poza ceną główną |
| G Prawa niezbędne | Rodzaj prawa, wartość, data, przypisanie do domu | Widać np. dopłatę za udział w drodze wewnętrznej |
| H Inne świadczenia | Nazwa świadczenia, wartość, data, przypisanie do domu | Widać opłaty dodatkowe wymagane przy umowie przenoszącej własność |
Trzy szczegóły są ważniejsze, niż wyglądają.
Pole E2 wymaga oznaczenia, które jednoznacznie identyfikuje dom i zachowuje tę samą wartość przez cały czas oferowania w ramach danego przedsięwzięcia. Wcześniej deweloper mógł zmienić numerację budynków przy nowej transzy i ślad ceny się urywał. Teraz każdy rekord „B2/3” albo „dom 14” musi być tym samym domem od pierwszego do ostatniego dnia sprzedaży.
Ceny w polach E3 i E5 mają obowiązkowe pola E4 i E6 w formacie RRRR-MM-DD GG:MM:SS. Razem z art. 19a ust. 2 (zachowanie dotychczasowych informacji) daje to podstawę, by udowodnić, ile dom kosztował w dniu, w którym pytaliśmy o ofertę.
Opis pola E5 mówi, że cena całej nieruchomości jest „iloczynem liczby metrów kwadratowych powierzchni użytkowej” i ceny za 1 m². Przy domach to istotne, bo cena obejmuje zwykle także grunt pod domem i ogródek, a mimo to jest wyrażana w przeliczeniu na metr powierzchni użytkowej budynku. Do tego tematu wracamy w sekcji 5.
Dla osób, które porównują dom od dewelopera z działką do samodzielnej budowy, pola D8 i D9 są najcenniejsze. Punkt w układzie WGS-84 z dokładnością do sześciu miejsc po przecinku to w praktyce dokładność do kilkunastu centymetrów. Można go wkleić do Geoportalu i zobaczyć, na jakiej działce ewidencyjnej leży inwestycja, a potem włączyć kolejne warstwy.
Trzeba pamiętać, że rozporządzenie wymaga jednego punktu „określającego lokalizację przestrzenną przedsięwzięcia deweloperskiego lub zadania inwestycyjnego”. To nie są granice osiedla ani współrzędne każdego domu. Przy większych inwestycjach punkt może leżeć kilkaset metrów od konkretnego segmentu, dlatego dokładną działkę ustala się z prospektu i rzutu zagospodarowania.
Prospekt informacyjny (wzór stanowi załącznik do ustawy, art. 20 ust. 3) zawiera ustalenia obowiązującego planu miejscowego dla terenu inwestycji, a gdy planu nie ma, ustalenia decyzji o warunkach zabudowy. Ma też część poświęconą przewidzianym inwestycjom w promieniu 1 km od terenu przedsięwzięcia. Deweloper musi doręczyć prospekt z załącznikami nieodpłatnie na trwałym nośniku przed umową rezerwacyjną lub deweloperską (art. 21). Część ogólna prospektu jest dostępna na jego stronie internetowej (art. 19a ust. 1).
Prospekt opisuje stan na dzień jego sporządzenia. Plan ogólny gminy, nowy plan miejscowy albo decyzja o warunkach zabudowy dla sąsiedniej działki mogą pojawić się później. Dlatego warto samodzielnie sprawdzić stan na dzień podpisania umowy.
Gruntownie zbiera w jednym raporcie dane z ok. 20 rejestrów i usług państwowych: plan miejscowy i plan ogólny, strefy zalewowe, ochronę przyrody, hałas, dostęp do drogi i sieci. Wystarczy numer działki albo punkt na mapie (serwis w fazie testów, planowana cena raportu: 89 zł).
Zobacz, jak działa raportUjednolicone dane pozwalają po raz pierwszy w miarę rzetelnie odpowiedzieć na pytanie, które zadaje sobie wiele rodzin: kupić gotowy segment od dewelopera czy kupić działkę i budować samemu. Odpowiedź zawsze zależy od konkretnej gminy, ale metoda porównania jest stała.
Cena z pola E5 to cena całej nieruchomości będącej przedmiotem umowy. Przy domu jednorodzinnym zwykle chodzi o działkę (albo jej udział) razem z budynkiem. Do tego trzeba doliczyć pola F, G i H: miejsce postojowe, udział w drodze wewnętrznej, opłaty dodatkowe. Dopiero suma pokazuje realny koszt zakupu od dewelopera. Ceny podawane są z VAT (art. 19a ust. 1 in fine).
Po drugiej stronie stoją: cena działki o podobnej powierzchni w tej samej okolicy (najlepiej z rejestru cen transakcyjnych, a nie z ogłoszeń), koszt przyłączy, projekt, pozwolenie lub zgłoszenie, kierownik budowy, sam budynek, ogrodzenie i zagospodarowanie terenu. Średnie ceny działek w województwach zebraliśmy w tekście średnie ceny działek budowlanych 2026.
Najprostszy wzór wygląda tak:
Różnica nie jest czystym zyskiem ani stratą. Kupując od dewelopera, płacisz za gotowe formalności, krótszy czas i ochronę z ustawy deweloperskiej (rachunek powierniczy, Deweloperski Fundusz Gwarancyjny). Budując samodzielnie, zyskujesz wybór działki i projektu, ale bierzesz na siebie ryzyko opóźnień i przekroczenia budżetu. Na koszt wpływa też sposób finansowania; zasady kredytu na działkę i na dom porównujemy w tekście kredyt na działkę a kredyt na dom.
Przy segmentach i bliźniakach działka bywa mała, a część gruntu stanowi współwłasność (droga, miejsca postojowe, teren zielony). Warto sprawdzić, ile metrów gruntu przypada na dom na wyłączną własność, a ile w udziale. To wpływa na to, co można później na działce postawić: taras, wiatę, garaż, pompę ciepła przy granicy. Ustalenia planu miejscowego dotyczące powierzchni biologicznie czynnej i maksymalnej powierzchni zabudowy dotyczą całej działki budowlanej, więc deweloper mógł już „zużyć” limity dla całego osiedla.
Jawność cen nie jest tylko statystyką. Ustawa daje nabywcy (osobie fizycznej kupującej w celu niezwiązanym z działalnością gospodarczą lub zawodową) konkretne uprawnienia.
Jeśli cena podana na stronie internetowej różni się od ceny oferowanej przy zawarciu umowy, nabywca może żądać zawarcia umowy po cenie dla niego najkorzystniejszej (art. 19a ust. 6). Dlatego warto zapisać lub wydrukować stronę z ceną w dniu rozmowy z biurem sprzedaży i zachować numer identyfikatora domu. Dane na dane.gov.pl z datą i godziną obowiązywania ceny (pola E4 i E6) są drugim, niezależnym dowodem.
Brak strony z cenami, brak aktualizacji, usuwanie historii cen, brak adresu strony w reklamach (art. 19a ust. 5) oraz nieprzekazywanie danych do ministra (art. 19b ust. 4) stanowią praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Taką praktykę bada Prezes UOKiK, który może nałożyć na przedsiębiorcę karę do 10% obrotu (art. 106 ust. 1 pkt 4 tej ustawy). Konsument nie występuje tu jako strona postępowania, ale może złożyć zawiadomienie.
Skoro deweloper musi zachowywać dotychczasowe informacje, widać, czy dom zdrożał po pierwszej transzy, czy cena stała od miesięcy. To rzeczowa informacja przed rozmową z biurem sprzedaży. Nie zastępuje jednak oceny samego domu i działki, która wymaga sprawdzenia dokumentów.
Dane z dane.gov.pl są publikowane jako otwarte, więc w najbliższych miesiącach można się spodziewać wyszukiwarek i porównywarek opartych na tym zbiorze. Warto wtedy sprawdzać, czy dana usługa pokazuje datę obowiązywania ceny i identyfikator domu. Bez nich trudno będzie powołać się na art. 19a ust. 6.
Pełną listę dokumentów do weryfikacji samej działki opisaliśmy w tekście jak sprawdzić działkę przed zakupem. Teksty aktów prawnych z tego artykułu znajdziesz w Internetowym Systemie Aktów Prawnych, a informacje o portalu otwartych danych na stronie Ministerstwa Cyfryzacji.
Weszła w życie nowelizacja ustawy deweloperskiej (Dz.U. 2026 poz. 1077) i rozporządzenie Ministra Cyfryzacji (Dz.U. 2026 poz. 1489). Deweloperzy przekazują dane do dane.gov.pl w jednolitej strukturze, z obowiązkowymi współrzędnymi inwestycji, stałym identyfikatorem domu i datą obowiązywania każdej ceny.
Tak. Ustawa obejmuje lokale mieszkalne i domy jednorodzinne, a w danych pole „rodzaj nieruchomości” przyjmuje wartość „lokal mieszkalny” albo „dom jednorodzinny”.
Na stronie internetowej danej inwestycji (art. 19a ust. 1) oraz na portalu dane.gov.pl, gdzie minister cyfryzacji publikuje dane przekazywane raz na dobę (art. 19b ust. 3).
Nabywca może żądać zawarcia umowy po cenie dla niego najkorzystniejszej (art. 19a ust. 6). Warto zachować zrzut strony z datą i identyfikatorem domu.
Tak. Art. 19a ust. 1 wymaga podawania cen i świadczeń z uwzględnieniem podatku od towarów i usług.
Nie. Struktura obejmuje tylko lokale mieszkalne i domy jednorodzinne. Ceny działek sprawdza się w rejestrze cen nieruchomości prowadzonym przez starostę.
Punkt w układzie WGS-84 można wkleić do Geoportalu i sprawdzić działkę ewidencyjną, plan miejscowy, strefy zalewowe i hałas wokół osiedla. Punkt wskazuje przedsięwzięcie, a nie konkretny dom.
Naruszenie art. 19a i 19b to praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów. Prezes UOKiK może nałożyć karę do 10% obrotu (art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów).