NFOŚiGW potwierdza: w II kwartale 2026 r. ruszają nabory wniosków do programu Mikroretencja 2026, który zastępuje wygaszony program „Moja Woda". Maksymalna dotacja wzrosła do 8 000 zł, finansowanie pokryje 90% kosztów kwalifikowanych, a kwalifikowane wydatki sięgają wstecz aż do 1 lipca 2024 r. Pieniądze trafią do właścicieli domów jednorodzinnych, którzy zainstalują zbiorniki na deszczówkę, drenaż lub ogród deszczowy. Rozbieramy program na czynniki pierwsze: kto może wnioskować, co dokładnie kwalifikowane, jak się przygotować i czego unikać.
Program „Moja Woda" przez ostatnie 6 lat (edycje 2020, 2021, 2023) wypłacił właścicielom domów jednorodzinnych łącznie ponad 250 mln zł — głównie po 5 000-6 000 zł na rodzinę. Pula szybko się wyczerpywała, a wnioski trzeba było składać w pierwszych dniach naboru, bo środki kończyły się czasem w ciągu tygodnia. W 2024 r. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zapowiedział, że program zostanie wygaszony i zastąpiony nową odsłoną — finansowaną z funduszy unijnych. Ta zapowiedź właśnie się materializuje.
20 maja 2026 r. media (m.in. PolsatNews, Infor) opublikowały szczegóły nowego programu „Mikroretencja 2026". W tym przewodniku zbieramy wszystko co dotąd potwierdzone i tłumaczymy, jak się przygotować, by skorzystać z dotacji jeszcze w 2026 roku.
Mikroretencja 2026 jest finansowana z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 (FEnIKS) — to następca POIiŚ i sztandarowy program operacyjny UE w obszarze ochrony środowiska na obecną perspektywę finansową. Ogólny budżet FEnIKS to 24 mld euro, z czego część dedykowana adaptacji do zmian klimatu (a w niej mikroretencja) wynosi ok. 173 mln zł w pierwszej puli.
Dlaczego to ma znaczenie dla wnioskodawcy?
Beneficjentem programu jest osoba fizyczna, która jednocześnie:
Jeśli dom należy do dwojga małżonków (wspólność majątkowa), wnioskodawcą może być jeden z małżonków z dołączoną zgodą drugiego (pełnomocnictwo, oświadczenie). Jeśli dom należy do kilku osób (np. spadkobiercy po rodzicach), wniosek może złożyć tylko jedna z nich, z załączonymi zgodami pozostałych współwłaścicieli. Limit 8 000 zł dotyczy nieruchomości, nie wnioskodawcy — więc dwóch współwłaścicieli nie złoży dwóch oddzielnych wniosków na ten sam dom.
Tak, jeśli jest właścicielem nieruchomości, którą wynajmuje na cele mieszkalne. Najem długoterminowy (umowa najmu na cele mieszkaniowe) nie jest „działalnością gospodarczą" w rozumieniu programu, jeśli wynajem nie jest sformalizowany jako działalność. Krótkoterminowy najem (Airbnb, Booking) z rejestracją działalności hotelarskiej — najprawdopodobniej dyskwalifikuje.
Lista kwalifikowanych wydatków (na podstawie zapowiedzi NFOŚiGW oraz analogii do poprzednich edycji „Mojej Wody"):
| Element | Wymagania | Orientacyjny koszt |
|---|---|---|
| Zbiornik retencyjny naziemny | min. 2 m³ (2000 l), szczelny, PE/beton | 1500-5000 zł |
| Zbiornik podziemny | min. 2 m³, prefabrykat, instalacja | 3000-12 000 zł |
| System odbioru wody z dachu | rynny, rury spustowe, kosze filtracyjne | 500-2500 zł |
| Drenaż rozsączający | rura drenażowa + żwir + skrzynki | 2000-6000 zł |
| Studnia chłonna | kręgi betonowe + filtr + warstwa rozsączająca | 2000-5000 zł |
| Skrzynki rozsączające | z geowłókniną, do gruntu | 500-2000 zł / 1 m³ |
| Pompa do wody opadowej | min. 1500 l/h, sterownik | 800-2500 zł |
| Ogród deszczowy | niecka chłonna, roślinność hydrofilna | 500-3000 zł |
Dotacja pokrywa 90% wartości kwalifikowanych wydatków, ale nie więcej niż 8 000 zł. Przykłady:
Procedura jest dwuetapowa: najpierw inwestujesz, potem składasz wniosek o refundację. To inaczej niż np. w programie „Czyste Powietrze", gdzie część dotacji można dostać z góry (zaliczka).
Kluczowa informacja: program akceptuje wydatki poniesione od 1 lipca 2024 r. To oznacza, że jeśli już kupiłeś zbiornik na deszczówkę lub zainstalowałeś drenaż między lipcem 2024 a momentem ogłoszenia naboru — możesz ubiegać się o zwrot tych kosztów retroaktywnie.
173 mln zł na pierwszy nabór to dużo, ale przy 8 000 zł na wnioskodawcę pula starczy na maksymalnie ~21 600 wniosków. W Polsce jest ponad 7 mln domów jednorodzinnych — teoretyczna kolejka jest długa. Praktyka „Mojej Wody" pokazuje, że pula najczęściej kończyła się w pierwszych dniach lub tygodniach naboru.
Mikroretencja to nie tylko 8 000 zł od państwa, ale też wymierne oszczędności i korzyści ekologiczne. Średnia roczna suma opadów w Polsce to ~600 mm. Na dachu domu 120 m² oznacza to ~72 m³ wody rocznie — czyli 72 000 litrów. Jeśli wykorzystasz choć 30% tej wody do podlewania ogrodu, spłukiwania toalet czy mycia samochodu — to ok. 22 m³ rocznie z taryfy wodociągowej.
Coraz więcej gmin wprowadza odrębną opłatę za odprowadzanie wód opadowych (tzw. „podatek od deszczu") — np. Warszawa, Wrocław, Bydgoszcz. Opłata wynosi zwykle 0,50-1,50 zł/m² powierzchni szczelnej rocznie. Dla domu z podjazdem i tarasem (~200 m² powierzchni szczelnej) to 100-300 zł rocznie. Retencjonowanie wody na działce zwalnia z obowiązku odprowadzania jej do kanalizacji — co w wielu gminach uprawnia do obniżki opłaty lub całkowitego zwolnienia.
Retencja deszczowa to także zabezpieczenie przed lokalnymi podtopieniami przy nawalnych opadach. Zbiornik 3-5 m³ potrafi „przechwycić" 30-50 mm opadu z dachu w godzinę — bez tego ta sama woda spłynie na ulicę, podwórko lub do piwnicy. W rejonach z wysokim ryzykiem podtopienia warto rozważyć kombinację zbiornika i drenażu rozsączającego. Jeśli twoja działka leży w strefie zalewowej lub podtopień, to nie tylko inwestycja w komfort, ale i w bezpieczeństwo budynku.
Mikroretencja 2026 nie zastępuje innych programów — można i warto z nich korzystać równolegle, jeśli dotyczą innych instalacji:
| Program | Co finansuje | Maks. dotacja |
|---|---|---|
| Mikroretencja 2026 | Retencja wody opadowej | 8 000 zł |
| Czyste Powietrze | Wymiana pieca, ocieplenie | do 135 000 zł |
| Moje Ciepło | Pompa ciepła w nowym domu | 21 000 zł |
| Mój Prąd 7.0 | Fotowoltaika, magazyn energii | do 28 500 zł |
| Ulga termomodernizacyjna | Odliczenie od PIT (termomodernizacja) | 53 000 zł / małżeństwo: 2x |
Wszystkie te programy można łączyć — kluczowa zasada brzmi: jedna instalacja = jeden program. Nie możesz dwukrotnie sfinansować tego samego zbiornika, ale możesz dostać 8 000 zł z Mikroretencji na zbiornik, 21 000 zł z Moje Ciepło na pompę ciepła i 28 000 zł z Mojego Prądu na fotowoltaikę — równolegle.
Plan NFOŚiGW przewiduje, że pierwsza pula 173 mln zł zostanie rozdysponowana w 2026 r. — najprawdopodobniej w 2-3 transzach przez różne WFOŚiGW. Jeśli pula z 2026 r. się wyczerpie, kolejny nabór możliwy jest w 2027 r., ale bez gwarancji — środki unijne z FEnIKS są przydzielane na całą perspektywę 2021-2027 i decyzja należy do NFOŚiGW oraz Komisji Europejskiej.
Polecamy zapisanie się do newslettera NFOŚiGW (gov.pl) oraz lokalnego WFOŚiGW. Większość funduszy ma też kanał na Facebooku, gdzie publikuje pierwsze informacje.
Wysokie wody gruntowe, grunty piaszczyste, strefa zalewowa, ochrona przyrody — to wszystko wpływa na to, jaki system retencji ma sens na twojej działce. Gruntownie sprawdzi te i 50 innych parametrów w 60 sekund, pomagając ci podjąć właściwe decyzje przed wydaniem pieniędzy.
Sprawdź swoją działkęCzekaj na ogłoszenie naboru przez konkretny WFOŚiGW twojego województwa. Wniosek złożony przed otwarciem naboru zostanie odrzucony jako nieformalny. Ale możesz już teraz inwestować — koszty od 1 lipca 2024 r. są kwalifikowane retroaktywnie.
Tak, można samemu — pod warunkiem udokumentowania zakupu materiałów fakturami VAT na imię wnioskodawcy. Robocizny własnej nie kwalifikujesz. Niektóre WFOŚiGW preferują instalacje przez firmę (protokół odbioru, gwarancja), inne akceptują samodzielne wykonanie. Sprawdź regulamin swojego WFOŚiGW.
Tak, ogród deszczowy (niecka chłonna z roślinnością) jest zwykle kwalifikowany jako element systemu retencji. Koszty: zakup roślin hydrofilnych, prace ziemne, warstwa drenażowa, geowłóknina. Ale szczegóły zależą od regulaminu konkretnego WFOŚiGW — niektóre fundusze finansują ogrody deszczowe tylko jako uzupełnienie zbiornika, nie samodzielnie.
Plan NFOŚiGW przewiduje rozdysponowanie pierwszej puli 173 mln zł w 2-3 transzach. Każdy z 16 WFOŚiGW ogłasza nabór niezależnie — w praktyce możesz spodziewać się rozłożonych terminów od II kwartału 2026 r. (kwiecień-czerwiec) do końca roku. Możliwe są też nabory w 2027 r., ale bez gwarancji budżetu.
Nie, jeśli nie jesteś właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości. Wynajmujący (najemca) nie ma tytułu prawnego, by zainstalować trwałe instalacje hydrotechniczne na cudzej działce. Jeśli wynajmujesz dom i chcesz zainstalować retencję — porozmawiaj z właścicielem, by to on złożył wniosek.
Nie. Warunek programu: budynek przeznaczony do celów mieszkalnych na nieruchomości. Sama działka rekreacyjna lub rolna bez domu — nie kwalifikuje się. Wyjątek: domek letniskowy z funkcją mieszkalną w ewidencji budynków (zwykle funkcja 110-112) — sprawdź regulamin lokalnego WFOŚiGW.
Dotacje publiczne wypłacane osobom fizycznym (poza działalnością gospodarczą) nie podlegają VAT — kwota 8 000 zł jest „netto" w sensie podatku VAT. Ale dotacja jest opodatkowana podatkiem dochodowym? Co do zasady — nie. Dotacje z programu „Moja Woda" były zwolnione z PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 129 ustawy o PIT (Dz.U. 1991 nr 80 poz. 350 z późn. zm.). Analogicznie powinno być w Mikroretencji 2026 — szczegóły potwierdzą się w finalnym regulaminie.
Większość WFOŚiGW wymaga, by budynek mieszkalny był odebrany i zgłoszony do użytkowania. Dom w budowie (jeszcze nie zamieszkany) zwykle nie kwalifikuje się. Wyjątkowo, niektóre fundusze akceptują tzw. „nieruchomość przygotowywaną do zamieszkania" — sprawdź regulamin swojego WFOŚiGW.
Część WFOŚiGW wymaga ekspertyzy gruntowo-wodnej dla studni chłonnej lub drenażu rozsączającego (sprawdzenie poziomu wód gruntowych, przepuszczalności gruntów). Koszt ekspertyzy: 800-2 500 zł. Może być traktowana jako koszt kwalifikowany. Zbiorniki naziemne i podziemne zwykle nie wymagają takiej dokumentacji.
Faktura VAT za usługę instalacji (np. firma kopiąca i montująca zbiornik podziemny) jest pełnym kosztem kwalifikowanym. Stawka VAT na takie usługi to zwykle 8% (usługa budowlana w mieszkaniach jednorodzinnych do 300 m²) lub 23%. Kwota brutto z faktury wchodzi do dotacji — nie odzyskujesz VAT-u osobno (jako osoba fizyczna nie odliczasz VAT-u).