Największy program dopłat do wymiany pieca i ocieplenia domu znów się zmienia. NFOŚiGW zapowiedział pakiet poprawek, którego pierwsza część ma wejść od lipca 2026 roku. Jest w nim jedna zmiana szczególnie ważna dla osób, które niedawno kupiły starszy dom lub siedlisko: skrócenie wymogu posiadania nieruchomości z 3 lat do 1 roku. Do tego wyższe dotacje, dłuższe prefinansowanie i bon na audyt. Wyjaśniamy, co wiadomo, co jest jeszcze w konsultacjach — i jak to wykorzystać.
W skrócie: NFOŚiGW zapowiedział pakiet zmian w programie Czyste Powietrze, którego pierwsza część ma obowiązywać od lipca 2026 r. Kluczowe punkty: skrócenie w wybranych przypadkach wymogu posiadania budynku z 3 lat do 1 roku, podwyższenie kwot dotacji dla części prac, wydłużenie rozliczenia prefinansowania ze 120 do 180 dni, bon na audyt energetyczny (ok. 1 200 zł netto) oraz łagodniejszy próg wymaganej termomodernizacji. Część rozwiązań (lista rekomendowanych wykonawców, waloryzacja limitów wg indeksu GUS, umowy trójstronne) jest jeszcze w konsultacjach. Program nadal dotyczy tylko istniejących domów — nie nowej budowy.
Czyste Powietrze to największy w Polsce program dopłat do wymiany nieefektywnego źródła ciepła i termomodernizacji domów jednorodzinnych, prowadzony przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) wspólnie z funduszami wojewódzkimi. Program przeszedł dużą reformę wraz z naborem z 31 marca 2025 r. — i właśnie ta zreformowana wersja dostaje teraz pierwszy pakiet poprawek.
Fundusz przeprowadził konsultacje społeczne propozycji zmian, a ich pierwszą część zapowiedział na połowę 2026 r. Informacje o konkretnych rozwiązaniach pochodzą z komunikatów NFOŚiGW oraz odpowiedzi przekazywanych mediom branżowym pod koniec czerwca 2026 r. Pełną, wiążącą dokumentację program publikuje na czystepowietrze.gov.pl.
Dlaczego piszemy o tym akurat na blogu o działkach? Bo Czyste Powietrze najczęściej dotyczy dwóch grup naszych czytelników: osób, które kupiły działkę z istniejącym domem do remontu (typowe przy siedliskach i starszych budynkach na wsi), oraz spadkobierców nieruchomości. A jedna z lipcowych zmian jest skrojona dokładnie pod nich.
To najważniejsza zmiana z perspektywy osoby, która niedawno nabyła nieruchomość. NFOŚiGW zapowiedział skrócenie — w wybranych przypadkach — wymogu posiadania prawa własności lub współwłasności budynku z 3 lat do 1 roku.
Skąd w ogóle taki warunek? Dłuższy okres posiadania był jednym z zabezpieczeń przeciw nadużyciom — miał utrudnić sytuacje, w których nieruchomość kupuje się „pod dotację" i szybko odsprzedaje z podniesioną wartością. W praktyce jednak uderzał też w uczciwych nabywców: ktoś, kto kupił zaniedbany dom na wsi i chciał od razu wymienić kopciucha na pompę ciepła, w części przypadków musiał czekać. Skrócenie progu do 1 roku znacząco ten czas skraca.
Uwaga na sformułowanie „w wybranych przypadkach". To nie jest bezwarunkowe zniesienie wymogu dla każdego — chodzi o rozszerzenie katalogu sytuacji, w których krótszy okres wystarczy. Dokładne przesłanki (np. rodzaj tytułu prawnego, sposób nabycia) określi zaktualizowany regulamin. Dlatego zanim złożysz wniosek, sprawdź, czy Twoja sytuacja mieści się w nowym katalogu — i miej pod ręką dokument potwierdzający własność.
Druga zapowiedź to podwyższenie maksymalnych kwot dotacji dla części prac. Tu trzeba być uczciwym: w chwili publikacji NFOŚiGW nie ogłosił jeszcze pełnej, zaktualizowanej listy kosztów kwalifikowanych ani nowych pułapów co do złotówki. Wiadomo, że kierunek jest „w górę", ale konkretne liczby pozna się dopiero z nowego regulaminu.
Dla porządku — tak wyglądają obecne maksymalne pułapy (przy kompleksowej termomodernizacji), od których program startuje przed podwyżką:
| Poziom | Maks. dotacja dziś (pełen zakres) | Warunek najwyższych kwot |
|---|---|---|
| Podstawowy | orientacyjnie do 66 000 zł | kompleksowa termomodernizacja |
| Podwyższony | orientacyjnie do 99 000 zł | kompleksowa termomodernizacja |
| Najwyższy | orientacyjnie do 136 200 zł | kompleksowa termomodernizacja |
Do tego pojawia się zapowiedź waloryzacji limitów kwotowych — powiązania pułapów z indeksem cen publikowanym przez Główny Urząd Statystyczny i aktualizowania ich raz w roku. To rozsądny pomysł: koszty materiałów i robocizny rosną, a sztywne limity z czasem „zjadała" inflacja, przez co dotacja realnie traciła na wartości. Powiązanie z indeksem GUS ma temu zapobiec.
Kolejne dwie zmiany dotyczą płynności finansowej — czyli tego, żeby brak własnej gotówki na starcie nie blokował remontu.
Prefinansowanie to wypłata części dotacji z góry, bezpośrednio na konto wykonawcy — dla osób, które nie mają środków, by pokryć inwestycję z własnej kieszeni przed rozliczeniem. Po reformie z 2025 r. maksymalna zaliczka wynosi 35% przyznanej dotacji. Problem był z czasem na rozliczenie: dotychczasowe 120 dni bywało zbyt krótkim oknem przy większych inwestycjach, np. pełnej termomodernizacji z wymianą źródła ciepła na pompę ciepła, gdzie prace zależą od pogody i dostępności ekip. Zapowiedziane wydłużenie do 180 dni daje pół roku — realny bufor na poważny remont.
Przy kompleksowej termomodernizacji audyt energetyczny jest podstawą — to on wyznacza zakres prac i pokazuje, gdzie dom traci ciepło. Do tej pory audyt najczęściej rozliczało się w ramach dotacji po wykonaniu. Zapowiadany bon na audyt ma odwrócić tę logikę: sfinansować audyt z góry, orientacyjnie kwotą ok. 1 200 zł netto, tak by koszt „na wejściu" nie odstraszał osób o niższych dochodach. Status tej zmiany to prace konsultacyjne — więc traktuj kwotę jako zapowiedź, nie gwarancję.
Zreformowany program mocno stawiał na kompleksowość — premiował pełną termomodernizację, ale przez to bywał zbyt „sztywny" dla osób, które chciały zrobić remont po kawałku. Lipcowy pakiet ma to poluzować:
To zmiany „miękkie", ale odczuwalne dla zwykłego wnioskodawcy: mniej sytuacji, w których projekt nie łapie się do programu tylko dlatego, że jest zbyt skromny albo rozłożony w czasie.
Ostatnia grupa zapowiedzi to zmiany systemowe, nastawione na bezpieczeństwo beneficjenta i jakość inwestycji. Tu status jest najbardziej „miękki" — sporo pozostaje w analizach, z wdrożeniem rozłożonym w czasie (część rozwiązań wskazywana jest nawet na 2027 r.):
| Zapowiedź | Na czym polega | Status |
|---|---|---|
| Lista rekomendowanych wykonawców | Oficjalny wykaz zweryfikowanych firm — ochrona przed „naciągaczami" | w konsultacjach |
| Umowy trójstronne | Umowa beneficjent–wykonawca–fundusz, większa kontrola nad realizacją | rozważane |
| Silniejsza rola gmin i operatorów | Wsparcie procesu przez gminne punkty konsultacyjne | rozszerzane od 2026 |
| Mniej dla nieefektywnych źródeł | Ograniczanie wsparcia m.in. dla kotłów elektrycznych, preferencja pomp ciepła | zapowiadane |
Kierunek jest spójny z całą reformą: program ma być bezpieczniejszy (mniejsze ryzyko trafienia na nieuczciwą ekipę) i bardziej nastawiony na trwałe, energooszczędne rozwiązania. Dla wnioskodawcy oznacza to nieco więcej formalności, ale też większą pewność, że pieniądze nie przepadną na wadliwej instalacji.
Lipcowe zmiany nie wywracają fundamentu programu — trzech poziomów dofinansowania zależnych od dochodu. Warto je znać, bo od poziomu zależy zarówno procent pokrycia kosztów, jak i pułap kwotowy. Oto stan obowiązujący w 2026 r. (wersja z naboru od 31 marca 2025 r.):
| Poziom | Dofinansowanie | Próg dochodowy |
|---|---|---|
| Podstawowy | do 40% kosztów | roczny dochód do 135 000 zł |
| Podwyższony | do 70% kosztów | do 2 250 zł / os. miesięcznie (gosp. wieloosobowe) lub do 3 150 zł (jednoosobowe) |
| Najwyższy | do 100% kosztów | do 1 300 zł / os. miesięcznie (wieloosobowe) lub do 1 800 zł (jednoosobowe) |
Logika jest prosta: im niższy dochód, tym wyższy procent pokrycia — aż do pełnych 100% na poziomie najwyższym. Obowiązuje twarda granica: roczny dochód powyżej 135 000 zł wyklucza z programu. Na poziomie podstawowym liczy się roczny dochód wnioskodawcy, a na podwyższonym i najwyższym — przeciętny miesięczny dochód na osobę w gospodarstwie, co premiuje rodziny wieloosobowe. Dokument potwierdzający dochód (na poziomie podwyższonym i najwyższym) to najczęściej zaświadczenie z urzędu gminy.
Zobaczmy, jak lipcowe zmiany układają się w praktyce. Przykład jest typowy dla naszych czytelników: rodzina kupuje starszy dom z działką na wsi, ogrzewany starym kotłem na węgiel, i chce go zmodernizować.
Widać wzór: im wcześniej uporządkujesz działkę i księgę wieczystą, tym płynniej pójdzie dotacja. Program nie naprawi problemów z samą nieruchomością — one muszą być rozwiązane wcześniej. Jeśli dopiero szukasz działki z domem, zacznij od podstaw: jak sprawdzić działkę przed zakupem oraz co sprawdzić w działce pod dom.
Zanim policzysz dotację z Czystego Powietrza, upewnij się, że z nieruchomością wszystko gra: stan prawny, dostęp do drogi, uzbrojenie, przeznaczenie w planie i strefy ochronne. Zbieramy to w jednym przejrzystym raporcie — zanim podpiszesz akt notarialny.
Sprawdź swoją działkę →I najważniejsze: weryfikuj daty i kwoty u źródła. Skoro część zmian jest jeszcze w konsultacjach, kalendarz może się przesuwać. Traktuj ten artykuł jako mapę kierunku, a decyzję opieraj na aktualnym regulaminie z czystepowietrze.gov.pl. Pełną mapę wsparcia dla budujących i remontujących zebraliśmy tu: dofinansowanie budowy domu 2026 — programy, dotacje i ulgi.
NFOŚiGW zapowiedział pakiet zmian z pierwszą częścią od połowy 2026 r.: skrócenie w wybranych przypadkach wymogu własności z 3 lat do 1 roku, wyższe kwoty dotacji dla części prac, prefinansowanie rozliczane do 180 dni (zamiast 120), bon na audyt energetyczny oraz łatwiejsze potwierdzanie odłączenia starego pieca. Część rozwiązań pozostaje w konsultacjach. Wiążący jest regulamin na czystepowietrze.gov.pl.
To sedno lipcowej zmiany. Wymóg posiadania nieruchomości ma zostać skrócony z 3 lat do 1 roku w wybranych przypadkach, co daje nowym nabywcom starszych domów szybszy dostęp do dotacji. Sprawdź jednak w regulaminie, czy Twoja sytuacja mieści się w nowym katalogu — warunek dotyczy określonych stanów faktycznych, nie każdego wnioskodawcy.
Zapowiedziano podwyższenie kwot dla części prac, ale pełnej zaktualizowanej listy kosztów kwalifikowanych jeszcze nie ogłoszono. Dziś maksymalne pułapy przy kompleksowej termomodernizacji to orientacyjnie 66 000 / 99 000 / 136 200 zł (poziom podstawowy / podwyższony / najwyższy). Dodatkowo zapowiedziano waloryzację limitów wg indeksu GUS. Konkretne kwoty potwierdź w nowym regulaminie.
Zapowiedziano wydłużenie ze 120 do 180 dni. To pomaga przy większych inwestycjach, np. pełnej termomodernizacji z pompą ciepła. Maksymalna zaliczka to 35% przyznanej dotacji, wypłacana bezpośrednio wykonawcy.
To zapowiadany mechanizm finansowania audytu z góry (orientacyjnie ok. 1 200 zł netto), zamiast zwrotu po fakcie. Audyt to podstawa planu termomodernizacji. Status: w pracach konsultacyjnych — potwierdź w regulaminie.
Nie. Finansowanie kotłów gazowych wycofano komunikatem NFOŚiGW z 14 czerwca 2024 r., a lipcowe zmiany tego nie odwracają. Program premiuje pompy ciepła i zapowiada ograniczanie wsparcia dla mniej efektywnych źródeł, np. kotłów elektrycznych.
Tak — wśród zapowiedzi jest dopuszczenie częściowej termomodernizacji i realizacji etapami oraz złagodzenie progu wymaganej poprawy efektywności (mowa o zejściu z 40% do ok. 30%). Część rozwiązań jest jeszcze w konsultacjach; szczegóły określi regulamin.
Nie i to się nie zmienia — program dotyczy istniejących, oddanych do użytku domów jednorodzinnych. Dla nowej budowy właściwe są Moje Ciepło, programy dla prosumentów, Moja Woda i ulga termomodernizacyjna.
Pierwszy pakiet komunikowany jest na połowę 2026 r. (od lipca), ale część rozwiązań systemowych ma wchodzić później. Ponieważ program działa na podstawie dokumentów programowych, terminy mogą się przesuwać — datę konkretnej zmiany weryfikuj w aktualnym regulaminie.
Tak, ale bez podwójnego finansowania tego samego wydatku. W uldze (do 53 000 zł w PIT) odliczysz tylko koszty pokryte z własnych środków, których nie zwróciła dotacja. Zachowaj faktury imienne.